shuaib chaliyam

"You talkin' to me? You talkin' to me? You talkin' to me? Well, who the hell else are you talkin' to? You talkin' to me? Well, I'm the only one here. Who the f–k do you think you're talkin' to?"

31.Pretty Village, Pretty Flame(Lepa sela lepo gore) (1996) dir:Srđan Dragojević genre:comedy,drama,war,history

image

ഇന്ത്യ ഇന്ന് നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് വർഗീയതയുടെ വിത്തുക്കൾക്കിടയിലൂടെയാണ്.ഇന്ന് തോളിൽ കൈയിട്ടു നടന്നവർ പെട്ടെന്ന് വാളുമായി വന്നതിന്റെ അവസ്ഥ കില്ലിങ്ങ് ഫീൽഡ്സ് ഓഫ് മുസാഫർ നഗർ എന്ന ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ വിശദമാക്കുന്നുണ്ട്.പരസ്പരമുള്ള അക്രമങ്ങൾ,വർഗീയത,തീവ്രവാദം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നത് തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കപെടുന്ന ജനതയിലാണ്.ഒരിക്കലും കാണാത്ത സ്വർഗത്തിനു വേണ്ടി തന്റെ സഹോദരനെ പോലെ കാണേണ്ട ഒരാളെ കൊല്ലുന്നത് നാം കാണുന്നതും വായിക്കുന്നതുമാണ്.മതങ്ങളെയും വംശത്തെയും ആയുധമാക്കുന്ന തന്റെ സ്വാർത്ഥ ലാഭം മാത്രം മുന്നിൽ കാണുന്ന ഒരു വിഭാഗം ആളുകളാണ് ഇതിനു പിന്നിൽ അതിൽ രാഷ്ട്രീയക്കാരുണ്ട്,മത പുരോഹിതരുണ്ട് മറ്റു പല ഉയർന്ന വർഗങ്ങളുമുണ്ട്.ഇതിനെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ വരുന്നത് വലിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ കൊണ്ട് ചെന്നെത്തിക്കുമെന്നതിന് ചരിത്രം തെളിവാണ്.ഇത്രയൊക്കെ ഞാൻ പറഞ്ഞത് ഒരു യുദ്ധ സിനിമയെക്കുറിച്ച് പറയാനാണ്.മിഡിൽ ഈസ്റ്റു പോലെ തന്നെ മിക്ക സമയങ്ങളിലും പ്രശ്നമുഖരിതമായ സ്ഥലമാണ് ബാൾക്കൻ മേഖല.ബോസ്നിയ സെർബ് വാറിന്റെ പശ്ചാതലത്തിൽ കഥ പറയുന്ന സിനിമയാണ് പ്രെട്ടി വില്ലേജ്,പ്രെട്ടി ഫ്ളൈം.ഈ സിനിമ ലോക സിനിമയിൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ദ ഫുൾ മെറ്റൽ ജാക്കറ്റ് ഓഫ് ബോസ്നിയ എന്നാണ്.

സിനിമയുടെ പ്ലോട്ടിലേക്ക് കടന്നാൽ നാം ആദ്യം കാണുന്നത് ബെൽഗ്രേഡിനെയും ഷഗ്രേബിനെയും ടണൽ ഓഫ് ബ്രദർഹുഡ് ആൻഡ് യൂണിറ്റി എന്നറിയപ്പെടുന്ന തുരങ്കത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനത്തിലാണ്.പിന്നീട് കുറച്ച് കൊല്ലങ്ങൾക്ക് ശേഷം മിലൻ,ഹലീൽ എന്നീ രണ്ടു കൊച്ചു കുട്ടികളായ സുഹൃത്തുക്കൾ ആ ടണലിന്റെ അടുത്ത് വരുന്നതും അതിനുള്ളിൽ ഭൂതമാണെന്ന് പറഞ്ഞ് മടങ്ങി പോകുന്നു.പിന്നീട് യുദ്ധത്തിനു തൊട്ടു മുമ്പുള്ള യുവാക്കളായ മിലനെയും ഹലീലിനെയും യുദ്ധത്തിനു ശേഷമുള്ള മിലനെയും കാണിക്കുന്നു.സെർബ് സേനയിൽ അംഗമായ മിലൻ ബോസ്നിയൻ സൈന്യത്തിന്റെ അക്രമണത്തിൽ നിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞു ഓടി ഈ ടണലിലേക്ക് ഇദ്ദേഹവും ബാക്കി അവശേഷിച്ച സൈനികരും കയറുന്നു.ഈ ടണലിനെ ബോസ്നിയൻ സേന ഉപരോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.പിന്നീട് ഈ ടണലിനുള്ളിലെ സൈന്യത്തിന്റെ അവസ്ഥയിലൂടെയാണ് സിനിമ മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്.പൾപ്പ് ഫിക്ഷൻ പോലെ നോണ് ലീനിയറും സങ്കീർണവുമായ ഘടനയാണ് സിനിമയ്ക്കുള്ളത്.

ഇനി സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് ഒന്നു പോയി നോക്കാം.യുഗോസ്ലാവിയ എന്ന രാജ്യം ആറ് റിപ്പബ്ലിക്കുകളും രണ്ട് ഓട്ടോണമസ് പ്രൊവിൻസുകളും ചേർന്നതാണ്.ഈ യുഗോസ്ലാവിയ നീണ്ടക്കാലം ഭരിച്ച ടിറ്റോ ചേരിചേരാ നയത്തിന്റെ വക്താക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു.ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തോടെ ഈ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രത്തിൽ ഉണ്ടായ അനിശ്ചിതാവസ്ഥ മിലോസെവിച്ചിനെ പോലുള്ള മുൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റും പിന്നീട് സെർബ് ദേശീയതയുടെ നേതാവുമായ ഇദ്ദേഹവും മറ്റു രാഷ്ട്രീയക്കാരും മുതലെടുത്തു.ഒറ്റ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് ഒരു കൂട്ടം പാർട്ടിയിലേക്കും ഇലക്ഷനിലേക്കും എത്തിയതോടെ ഓരോരുത്തരും വംശീയതയുടെ പേരിൽ ഭിന്നിച്ചു.യുഗോസ്ലാവിയയിൽ ഭൂരിപക്ഷം സെർബുകളാണ് പക്ഷേ പല റിപ്പബ്ലിക്കുകളിൽ ചിന്നിചിതറി കിടക്കുകയാണ്.വംശീയമായ തിരിഞ്ഞതോടെ ക്രോയേഷ്യയും സ്ലോവേനിയയും സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു.ഇത് സെർബ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വക്താവായ മിലോസെവികിന് പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കി ആദ്യം അദ്ദേഹം സ്ലോവേനിയ അക്രമിച്ചെങ്കിലും അത് പെട്ടെന്ന് തന്നെ അവസാനിപ്പിച്ചു.കാരണം സ്ലോവേനിയക്ക് അകത്ത് അദ്ദേഹത്തെ സപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ ആരുമില്ലായിരുന്നു ഇതാണ് ടെൻ ഡേ വാർ.പിന്നീട് ക്രോയേഷ്യയെയും അക്രമിച്ച അദ്ദേഹം യുഎൻ ഇടപെട്ട് ആ യുദ്ധം നിർത്തലാക്കി.ബോസ്നിയയിൽ ഭൂരിപക്ഷമായ മുസ്ലിംസ് ഇലക്ഷനിൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ അംഗീകരിക്കുകയും ഈ ഇലക്ഷനെ സെർബുകൾ ബഹിഷ്കരിക്കാൻ ആഹ്വാനവും ചെയ്തു.ഇതിന്റെ ഫലത്തിൽ പ്രസിഡന്റായ ഇസത്ത്ബെഗോവിച് സ്വാതന്ത്ര്യവും പ്രഖ്യാപിച്ചു.3 march1992ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും യുദ്ധം 6 ഏപ്രിലാണെന്നതാണ് പ്രബലമായ അഭിപ്രായം.ഇതിനു കാരണമായി സെർബുകൾ പറയുന്നത് കല്ല്യാണത്തിനിടെ നടന്ന കൊലപാതകമാണ് മറുപക്ഷം പറയുന്നത് പീസ് മാർച്ചിലേക്ക് സെർബ് വംശജർ നടത്തിയ വെടിവെപ്പാണെന്നതുമാണ്.14 ഡിസംബർ 1995ൽ യുദ്ധം അവസാനിക്കുമ്പോൾ 2 ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന ജനത കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു 20,000 ത്തോളം ഇതിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടമുണ്ടായത് മുസ്ലിം വിഭാഗത്തിനാണ്.ആധുനികമായ യുഗോസ്ലാവിയൻ സേനയോട് പോരാടാൻ കഴിയാത്ത മുസ്ലിം ജനതയെ അവർ കൊന്നൊടുക്കുകയായിരുന്നു.അതുകൊണ്ട് തന്നെ മുസ്ലിം വംശഹത്യ എന്ന പേരിലാണ് ഇതറിയപ്പെടുന്നത്.

ചരിത്രം പൂർണ്ണമല്ല അതിന്റെ ഔട്ട്ലൈൻ മാത്രമേയുള്ളൂ അത് പൂർണ്ണമായി എഴുതണമെങ്കിൽ വലിയ ലേഖനം തന്നെ എഴുതണം.ഇനി സിനിമയിലേക്ക് വരാം ഞാൻ പ്ലോട്ടിൽ പറഞ്ഞ തുരങ്കമാണ് ഇതിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രമെന്ന് പറഞ്ഞാൽ തെറ്റില്ല.അതിന്റെ പേരായ ബ്രദർഹുഡ് ആൻഡ് യൂണിറ്റി എന്നുള്ളത് യുദ്ധങ്ങൾക്ക് കാരണമായ സെർബ് ദേശീയതയുടെ കാഴ്ചപ്പാട് നോക്കിയാൽ വളരെ അനുയോജ്യവുമാണ്.അതിനകത്ത് പെടുന്നത് സെർബിയൻ സേനയാണെന്നതും സംവിധായകന്റെ ചിന്തയുടെ തെളിവാണ്.മറ്റൊരു രീതിയിൽ ചിന്തിച്ചാലോ സഹോദരങ്ങളെ പോലെ കഴിഞ്ഞിരുന്ന മിലന്റെയും ഹലീലാന്റെയും ജീവിതത്തിന് ഏറ്റ പ്രഹരമായും അതവരുടെ പിരിയലിൽ എത്തി ചേർന്നു.ഈ ചിന്തയിലും ആ ടണലിനെ പ്രധാന കഥാപാത്രമാക്കുന്നത് ശരിയായ രീതിയിലാണെന്ന് പറയാം.

ഈ സിനിമക്ക് വിമർശനങ്ങൾ ഒരുപാടുണ്ടായിട്ടുണ്ട് സെർബ് വംശജരെ പുകഴ്ത്തികൊണ്ടുള്ള സിനിമയാണെന്നും സെർബ് സൈന്യത്തിന്റെ ക്രൂരതകളെ സാധാരണവത്കരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു എന്നതുമാണ് പ്രധാന ആരോപണങ്ങൾ.എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ സെർബ് വംശജർ നടത്തിയ കൂട്ടകൊലയെ കുറിച്ച് അതിന്റേതായ രീതിയിൽ പറയുന്നില്ലെങ്കിലും യുദ്ധവിരുദ്ധ സിനിമ എന്നുള്ള നിലയിൽ സംവിധായകൻ വിജയിക്കുന്നുണ്ട്.ഇവിടെ വെറുപ്പിൽ നിന്ന് കലയിലൂടെ മോചിതമാക്കുന്ന രീതി അല്ലെങ്കിൽ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ കതാർസിസ് എന്ന വാക്ക് കൊണ്ട് അടയാളപെടുത്താവുന്ന സിനിമയാണിത്.

വിവിധ ഫിലിംഫെസ്റ്റിവലുകളിൽ അവാർഡുനേടിയ ഈ സിനിമയുടെ ചരിത്രം ആവർത്തിക്കാമെന്നുള്ള സൂചനയിൽ നിർത്തുമ്പോൾ എനിക്ക് ഓർമ്മ വന്നത് നോബേൽ സമ്മാന ജേതാവായ ഫ്രഞ്ച് സാഹിത്യക്കാരനായ ആൽബെർട്ട് കമ്യുവിന്റെ പ്ലേഗ് എന്ന നോവലിന്റെ അവസാനിപ്പിക്കലിനെയാണ് അത് ഇതിനെക്കാളും മികച്ചതാണെങ്കിൽ കൂടി.ഒരു സിനിമാപ്രേമി കാണേണ്ട സിനിമയാണ് ഇത്.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: