shuaib chaliyam

"You talkin' to me? You talkin' to me? You talkin' to me? Well, who the hell else are you talkin' to? You talkin' to me? Well, I'm the only one here. Who the f–k do you think you're talkin' to?"

45.Pyaasa (1957) dir:Guru dutt genre:Drama,Musical,Romance

Pyaasa_poster

ഞാന്‍ ഈ അടുത്ത സമയത്ത് jnu വിഷയത്തെ ആസ്പദമാക്കി നടന്ന പരിപാടിയില്‍ ഒരു അജ്ഞാത സുഹൃത്തിനെ പരിചയപ്പെട്ടു അയാള് ഈ വിഷയത്തെ കുറിച്ച് ധാരാളം ചോദ്യങ്ങള് ചോദിച്ചു ഈ വിഷയത്തെ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതിനിടയില്‍ എനിക്ക് onvയെയും മറ്റു കലാകാരന്മാരെയും mention ചെയ്യേണ്ടി വന്നു അപ്പൊ ആ സുഹൃത്ത്‌ എന്നോട് ചോദിച്ചത് ഒരു കലാകാരനെ വിശ്വസിക്കാമോ അവരുടെ വാക്കുകള്‍ ആധികാരികമായി എടുക്കാമോ എന്നാണ്,പലപ്പോഴും സാധാരണക്കാര്‍ക് ഉണ്ടാകുന്ന ഈ സംശയത്തിനുള്ള ഉത്തരം എനിക്ക് ഒരു നിമിഷം പോലും ചിന്തിക്കാതെ പറയാന്‍ പറ്റും അതെ എന്ന്,കാരണം ഇന്ന് ലോകത്ത് എവിടെയുള്ള മനുഷ്യനെയും മനുഷ്യനായി കാണുന്നത് കലാകാരന്മാര് മാത്രമാണ് ,അവരുടെ മുന്നില്‍ മനുഷ്യനും അവന്റെ ജീവിതവും മാത്രമേയുള്ളൂ.ഇവിടെ കലാകാരനെ കുറിച്ച് പറയുമ്പോള്‍ നോബല്‍ സമ്മാനം കിട്ടിയ albert camus പറഞ്ഞ വാക്കുകളെ നാം ഓര്‍ക്കണം 19 ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പ്രവാചകന് dostorvsky ആണെന്നാണ് മറിച്ചു karl marx ഇനെയോ മറ്റു ഫിലോസോഫെര്സിനെയോന്നുമല്ല സെലക്ട്‌ ചെയ്തത്.സിനിമയിലേക്ക് വന്നാല് ഒരു യഥാര്‍ത്ഥ കലാകാരന് അനുഭവിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളെ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന സിനിമയാണ് ഗുരു dutt ഇന്റെ പ്യാസ എന്ന ചിത്രം.ഒരു കവിയുടെ ജീവിതത്തെ വരച്ചു കാട്ടുന്നത് സാങ്കല്പിക കഥയിലൂടെ ആണെങ്കിലും ആ കഥയിലേക്ക് തന്റെ ജീവിതത്തില് അലട്ടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളെല്ലാം ഉള്‍കൊള്ളിച്ച ഗുരു dutt ലോകത്ത് തന്നെ മികച്ചതെന്നു വിലയിരുത്തുന്ന ഒരു സിനിമ നമുക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു.

 

ഈ സിനിമ തുടങ്ങുന്നത് ഒരു കവിതയില്‍ നിന്നാണ് ഒരു മരത്തിനു ചുവട്ടില്‍ കിടന്നു തേനീച്ചയെ കുറിച്ച് കവിത ചൊല്ലുന്ന വിജയ്‌ അതിനെ ചവിട്ടി കൊന്നു പോകുന്ന യാത്രകരനെയും കാണിച്ചാണ് ആരംഭികുന്നത്.അത് കഴിഞ്ഞു തന്റെ കവിതകള് പബ്ലിഷ് ചെയ്യാനു വേണ്ടി ഏല്‍പിച്ച സ്ഥാപനത്തില് എത്തുന്ന വിജയിയോടു ആ സ്ഥാപനത്തിലെ പത്രാധിപര് ദേഷ്യത്തോടെ പെരുമാറുകയും സാമൂഹിക അനീതികളെ കുറിച്ച് കവിത എഴുതാതെ വല്ല പ്രണയത്തെ കുറിച്ച് കവിത എഴുതാന്‍ പറയുകയും ചെയ്യുന്നു .ചപ്പു ചവറുകല്ക് ഇടയില്‍ നിന്ന് തന്റെ കവിതയും എടുത്തു വിജയ്‌ മടങ്ങുമ്പോള്‍ വഴിയില്‍ വെച്ച് അമ്മയെ കാണുകയും അമ്മ വിജയിയെ കൂട്ടി വീട്ടില്‍ പോകുകയും ചെയ്യുന്നു.വീട്ടിലെത്തിയ വിജയിയെ ജോലിയില്ലാത്ത വീട്ടുകാര്‍ക് ഒരു ഗുണവും ഇല്ലാത്തവന്‍ എന്ന് സഹോദരങ്ങള് അധിക്ഷേപിക്കുകയും അദ്ധേഹത്തെ ഇറക്കി വിടുകയും ചെയ്യുന്നു .ഇറങ്ങി പോരുമ്പോള്‍ തന്റെ കവിതയെ കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ച വിജയിയോടു തന്റെ സഹോദരന്‍ അത് തൂക്കി വിറ്റു എന്ന് പറയുന്നു.തൂക്കി വിറ്റ കവിത അന്വേഷിച്ചു ചെന്ന വിജയ്‌ അത് ഒരു സ്ത്രീ വാങ്ങി കൊണ്ട് പോയി എന്ന വാര്‍ത്തയാണ് കേട്ടത്.രാത്രിയില് പാര്‍ക്കിലെ ബെഞ്ചില് കിടന്നു ഉറങ്ങുന്ന വിജയിയെ തന്റെ കവിത പാടുന്ന സ്ത്രീയുടെ ശബ്ദം കേട്ട് ഉണരുകയും ആ സ്ത്രീയെ അനുഗമിക്കുന്ന വിജയ്‌ പക്ഷെ അവളൊരു വേശ്യയായിരുന്നു അവള് കരുതിയത് തന്നില്‍ ആകൃഷ്ടനായ യുവാവാണ് വിജയ്‌ എന്നാണ് ,പിന്നീടു വിജയിയുടെ കൈയ്യില്‍ പണമില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അവള് വിജയിയെ പുറത്താകുന്നു .അതിനിടയില്‍ വിജയിയുടെ പോക്കറ്റില്‍ നിന്ന് വീണു പോയ പേപ്പര്‍ അവള്‍ക് കിട്ടുകയും തന്റെ കൈയ്യിലുള്ള കവിത വിജയിയുടെതാണ് എന്നും ഗുലാബോ മനസ്സിലാക്കുകയും അദ്ധേഹത്തെ ആട്ടി ഇറക്കിയതിലുള്ള കുറ്റബോധവും അവളില് നിറയുകയും ചെയ്യുന്നു.അതെ സമയം വിജയ്‌ തന്റെ മുന്‍ കാമുകിയെ കാണുകയും ചെയ്യുന്നു ,പിന്നീടു സിനിമ വിജയ്‌ ഗുലാബോ പൂര്‍വ്വ കാമുകി മീന എന്നിവരുടെയും പ്രധാനമായും വിജയിയെ അലട്ടുന്ന സാമൂഹികമായ മാനുഷികമായ അനീതികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

 

ഈ സിനിമ വെറുമൊരു സാങ്കല്പിക കഥ എന്നുള്ള രീതിയില്‍ കാണുക എന്നത് ഈ സിനിമയോടും അകാലത്തില്‍ മരണമടഞ്ഞ ഗുരു dutt ഇനോടും ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പാതകമാവുമത് .പ്യാസ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതമെന്നതിലുപരി സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യയുടെ ചിത്രം വരച്ചു കാട്ടുന്നതില് വിജയിക്കുന്നുണ്ട് പക്ഷെ ആ ഇന്ത്യയില് നിന്ന് ഇന്ന് എത്ര മാറ്റം വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് നാം ഓരോരുത്തരും ചിന്തികേണ്ട വസ്തുതയാണ് .എല്ലാത്തിലും സ്വന്തം ലാഭം മാത്രം കാണുന്ന സമൂഹം മറ്റൊരു വിഭാഗം ജനങ്ങളെ ചൂഷണം ചെയ്യാന്‍ നടക്കുന്ന അവസ്ഥയും ഇന്നും യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാതെ തുടരുന്നുണ്ട് .ഈ സിനിമയില്‍ വിജയിയെ അലട്ടുന്ന പ്രധാന വിഷയം തന്നെ ചരക്കുവല്കരിക്കുന്ന ,അത് സ്ത്രീയെയും കവിയായ തന്നെയുമെല്ലാം വേട്ടയാടുന്നത് നിസ്സഹായനായി നോക്കി നില്‍ക്കാനേ വിജയ്കു സാധിക്കുന്നുള്ളൂ .ഈ നിസ്സഹായത കാണിയുടെ മനസ്സിനെ കൊത്തിവലിക്കാന്  പോന്നതാണ്.

 

ഈ സിനിമയുടെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത എന്ന് പറഞ്ഞാല് ഇതില്‍ നമുക്ക് ദേവദാസിനെ  കാണാം മനുഷ്യന് വേണ്ടി ജീവിച്ച യേശുവിനെയും കാണാം dostoevskyഎന്ന മഹാനായ കലാകാരന്റെ notes from undergroundനെയും കാണാം ഇതെല്ലാം വളരെ മനോഹരമായി കൂട്ടി യോജിപ്പിക്കുകയും വേര്‍തിരിക്കാന് പറ്റാത്ത രീതിയിലുമാണ് അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് .ഓരോ തവണ ഈ സിനിമയിലൂടെ കടന്നു പോകുമ്പോളും അതിന്റെ ഫ്രെഷ്നെസ് ഒട്ടും കുറയാത്ത വിധത്തില്‍ സംവിധാനം ചെയ്ത ഇന്നും technically brilliant ആയ ഈ സിനിമയുടെ സംവിധായകനും നടനുമായ ഗുരു dutt ഈ സിനിമയില്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ പ്രശംസ അര്‍ഹികുന്നുണ്ട് .ഇന്ത്യന്‍ orson welles എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗുരു dutt ആ പേരിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ അവകാശി താന് തന്നെയാണ് എന്നുള്ളത്‌ ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുന്ന പ്രകടനമാണ് ക്യാമറക് മുന്നിലും പിന്നിലും നടത്തിയിരിക്കുന്നത്.ഗുരു duttന്റെ വലിയ പ്രത്യേകതയാണ് close-up ഷോട്ടുകളുടെ ഉപയോഗം ഒരു അഭിനേതാവിന്റെ മുഴുവന്‍ കഴിവിനെയും ഉപയോഗികാന് വളരെ അധികം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്ന ഗുരു dutt തന്റെ അഭിനയപാടവം കൊണ്ടും മറ്റുള്ളവരെ അതിശയിപ്പിച്ചിരുന്നു.

 

ഈ സിനിമയില്‍ എടുത്തു പറയേണ്ട കാര്യം sahir ludhianviയുടെ വരികളും അതിനു ഈണമിട്ട SD Burman ഉം അതുപോലെ തന്നെ തിരക്കഥ എഴുതിയ abrar alviയും ആണ് .ഇതിലെ ഓരോ പാട്ടും കവിതകളും നമ്മുടെ മനസ്സില് തങ്ങി നില്‍കുന്നതുമാണ് .ഇതിലെ പുതുമുഖമായ വഹീദ റെഹ്മാനും മാല സിന്ഹയും നല്ല രീതിയില്‍ തന്നെ തങ്ങളുടെ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

 

ഈ സിനിമ വളരെ വലിയ വിജയം നേടിയ സിനിമയാണെങ്കില്‍ കൂടി ഗുരു duttനെ പൂര്‍ണമായി സംതൃപ്തനക്കാന്‍ സാധിച്ചിരുന്നില്ല കാരണം പല രീതിയിലുള്ള വിട്ടുവീഴ്ചകള്  നടത്തേണ്ടതായി വന്നു.പിന്നീട് ഗുരു dutt ചെയ്ത വളരെ അധികം ആത്മകഥ പരമായ kaagaz ke phool തകരുകയും ഒപ്പം ഈ സിനിമകളിലെ നായികയായ വഹീദ റെഹ്മനോടുള്ള ബന്ധവും കാരണം ഗുരു duttന്റെ ജീവിതം വളരെ അധികം ദുരന്തപൂര്‍ണമാവുകയും ചെയ്തു.അത് ആത്മഹത്യയില്‍ വരെ (ആതാമാഹത്യയാണോ എന്ന് ഇന്നും സംശയമുണ്ട്‌) കലാശിക്കുകയും ചെയ്തു.kaagaz ke phool,പ്യാസ എന്നീ സിനിമകള് ഇന്ന് ലോകത്ത് തന്നെ മികച്ച സിനിമകളില്‍ എണ്ണപ്പെടുന്നവയാണ് .ദൂരദര്‍ശനില്‍ കാണിച്ച kaagaz ke phool സിനിമകളോട് താല്പര്യമില്ലാത്ത എന്നെ സിനിമ പ്രേമിയാക്കി എന്നതാണ് പ്രത്യേകത.ഈ സിനിമകള്‍ക്ക് ശേഷം ഗുരു dutt സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടില്ല (sahib bibi aur ghulam അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകളോട് വളരെ സാമ്യം പുലര്‍ത്തുകയും പലരും അത് ഗുരു dutt ചെയ്തതാണെന്ന് വാദിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട് ).തന്റെ ജീവിത കാലത്ത് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതിരുന്ന ഗുരു dutt ritwik ghatakനെ പോലെ തന്നെ തന്റെ മരണശേഷം ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തും ആരധകന്മാരെ ഉണ്ടാക്കിയെടുത്തു.സത്യജിത് റായിക്ക് ശേഷം പറയാവുന്ന ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയിലെ രണ്ടു പേരുകളാണ് ghatakന്റെയും duttന്റെയും .

 

പ്യാസ sight&sound മാഗസീനിന്റെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച സിനിമകളില്‍ 2002 പോളില്‍ തെരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നു.അതുപോലെ തന്നെ ഈ സിനിമ ടൈം മാഗസീനിന്റെ മികച്ച സിനിമ ലിസ്റ്റിലും ഇടംപ്പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്.ഈ സിനിമ കാണേണ്ട ഒന്നാണ് .ഇതില്‍ എനിക്കിഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു ഗാനത്തിന്റെ വരികള് ഇവിടെ കുറിച്ചിടുന്നു .ഈ ഗാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം വേശ്യകളുടെ തെരുവാണ്.

ye kooche ye neelaam ghar dil_kashi ke
ye luT_te hue kaarawaaN zindagii ke
kahaaN haiN, kahaaN haiN muhaafiz Khudi ke?
jinhe naaz hai hind par vo kahaaN haiN?
kahaaN haiN kahaaN haiN kahaaN haiN?

ye pur-pech galiyaaN, ye badnaam baazaar
ye gumnaam raahii, ye sikkoN ki jhaNkaar
ye ismat ke saude, ye saudoN pe takaraar
jinhe naaz hai hind par vo kahaaN haiN?

ye sadiyoN se be-Khauf sahmii sii galiyaaN
ye maslee hui adh-khulee zard kaliyaaN
ye bikati hui khokalii rang-raliyaaN
jinhe naaz hai hind par vo kahaaN haiN?

vo ujale dareechoN meiN paayal ki chhan-chhan
thaki haarii saaNsoN pe tabale ki dhan-dhan
ye be-ruuh kamroN meiN khaaNsii kii Than-Than
jinhe naaz hai hind par vo kahaaN haiN?

ye phuuloN ke gajare, ye peekoN ke chheeNTe
ye be-baak nazreN, ye gustaaKh fiqare
ye Dhalake badan aur ye beemaar chehare
jinhe naaz hai hind par vo kahaaN haiN?

yahaaN peer bhii aa chuke haiN jawaaN bhi
tanuumand beTe bhi, abbaa miyaaN bhi
ye biwi bhi hai aur behan bhi hai, maaN bhi
jinhe naaz hai hind par vo kahaaN haiN?

madad chaahti hai ye hawwaa ki beTi
yashodaa ki ham-jins raadhaa ki beTi
payaMbar ki ummat zulaiKhaa ki beTi
jinhe naaz hai hind par vo kahaaN haiN?

zaraa mulk ke raahbaroN ko bulaao
ye kuuche ye galiyaaN ye maNzar dikhaao
jinheN naaz hai hind par unako laao
jinhe naaz hai hind par vo kahaaN haiN?
kahaaN haiN kahaaN haiN kahaaN haiN?

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: